Next.js ile web uygulaması geliştirirken karşılaştığınız en önemli kararlardan biri, sayfalarınızın nasıl render edileceğidir. Statik Site Oluşturma (SSG), Sunucu Taraflı Render (SSR) ve Artımlı Statik Yeniden Oluşturma (ISR) olmak üzere üç ana strateji bulunur. Bu stratejilerin her biri, performans, SEO ve veri tazeliği arasında farklı dengeler sunar. Doğru seçimi yapmak, projenizin başarısı için kritik öneme sahiptir.
Render Stratejilerine Genel Bakış
Next.js, her sayfa için hangi render yönteminin kullanılacağını belirlemenize olanak tanır. Bu esneklik, farklı içerik türlerine ve kullanıcı beklentilerine uygun çözümler üretmenizi sağlar. Aşağıda her bir stratejiyi ayrıntılı olarak inceleyelim.
Statik Site Oluşturma (SSG)
SSG, sayfaları derleme zamanında oluşturur ve statik HTML dosyaları olarak sunar. Bu yöntem, içeriği nadiren değişen blog yazıları, dokümantasyon sayfaları veya pazarlama siteleri için idealdir. Derleme sırasında tüm sayfalar önceden oluşturulduğu için CDN üzerinden son derece hızlı sunulabilir. Ancak, canlı veriye ihtiyaç duyan sayfalarda içerik güncelliği kaybolabilir.
Sunucu Taraflı Render (SSR)
SSR, her istekte sunucuda sayfayı oluşturur ve HTML'i istemciye gönderir. Bu yöntem, sürekli değişen verilere (örneğin kullanıcıya özel içerik) sahip sayfalar için uygundur. Ancak, her istekte sunucu kaynağı tüketir ve yanıt süresi artabilir. Next.js, otomatik statik optimizasyon ile bazı durumlarda SSR'ı daha verimli hale getirir.
Artımlı Statik Yeniden Oluşturma (ISR)
ISR, SSG'nin hızı ile SSR'nin güncelliğini birleştirir. Sayfalar ilk ziyarette statik olarak oluşturulur, ancak belirli bir süre sonra (revalidate) arka planda yeniden oluşturulur. Bu sayede hem hızlı yükleme süreleri elde edilir hem de içerik periyodik olarak güncellenir. ISR, dinamik görünen siteler için mükemmel bir denge sunar.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | SSG | SSR | ISR |
|---|---|---|---|
| Veri Tazeliği | Düşük (derleme anı) | Yüksek (her istek) | Orta (revalidate süresi) |
| Sayfa Hızı | Çok yüksek (statik dosya) | Orta (sunucu işleme) | Yüksek (statik + arka plan) |
| SEO | Mükemmel (tam HTML) | İyi (sunucu render) | Mükemmel (tam HTML) |
| Derleme Süresi | Sayfa sayısına bağlı (uzun) | Gerekmez (anlık) | Sayfa sayısına bağlı (uzun) |
| Ölçeklenebilirlik | Yüksek (CDN) | Orta (sunucu yükü) | Yüksek (CDN + revalidate) |
| Kullanım Senaryosu | Blog, dokümantasyon | Kullanıcı panelleri, canlı veri | E-ticaret ürün sayfaları, haber siteleri |
Hangi Strateji Ne Zaman Kullanılmalı?
Doğru stratejiyi seçmek, içeriğinizin doğasına ve kullanıcı beklentilerine bağlıdır. Aşağıdaki kriterler karar vermenize yardımcı olabilir:
- İçerik nadiren değişiyorsa (örneğin blog yazıları): SSG en iyi seçenektir. Sayfalar önceden oluşturulur ve CDN'den hızla sunulur.
- İçerik her istekte değişiyorsa (örneğin kullanıcı profili): SSR kullanın. Veri her zaman güncel olur.
- İçerik periyodik olarak değişiyorsa (örneğin bir e-ticaret sitesindeki ürün fiyatları): ISR idealdir. Sayfalar statik olarak sunulur, ancak belirli aralıklarla güncellenir.
Ayrıca, API tasarımının render stratejisi üzerinde etkisi vardır. GraphQL gibi esnek API'ler, SSR ile birlikte kullanıldığında tam kontrol sunar. Ancak, REST API'ler de aynı işlevi görebilir. Hangi API mimarisinin projenize daha uygun olduğunu öğrenmek için GraphQL vs REST yazımıza göz atın.
Güvenlik de dikkate alınması gereken bir faktördür. Kimlik doğrulama yöntemleri arasında seçim yaparken API Key vs OAuth 2.0 karşılaştırması size rehberlik edebilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Next.js projelerinde yaygın hatalardan biri, yanlış strateji seçimidir. SSG kullanıp canlı veri beklemek veya SSR kullanıp statik içeriği boş yere sunucuda işlemek performans kaybına yol açar. Ayrıca, ISR kullanırken revalidate süresini iyi ayarlayın; çok kısa süreler sunucu yükünü artırır, çok uzun süreler ise içerik güncelliğini kaybettirir. Bunun yanı sıra, dinamik rotalarda fallback davranışını doğru yapılandırmazsanız kullanıcılar boş sayfalarla karşılaşabilir.
Bir diğer önemli nokta, statik olarak oluşturulan sayfalarda client-side fetching kullanmaktır. Örneğin, bir blog yazısında yorumlar gibi dinamik içerik varsa, ana sayfayı SSG ile oluşturup yorumları istemci tarafında getirebilirsiniz. Bu sayede hem hızlı bir ilk yükleme hem de güncel veri elde edilir.
Sonuç: Projenize En Uygun Stratejiyi Seçin
Next.js'te SSG, SSR ve ISR arasında seçim yapmak, projenizin ihtiyaçlarına bağlı olarak netleşir. Özetle, statik içerikler için SSG, dinamik içerikler için SSR, ikisinin arasında kalan durumlar için ISR idealdir. Bu stratejilerin her biri, doğru kullanıldığında hem kullanıcı deneyimini iyileştirir hem de geliştirme sürecini kolaylaştırır. Hangi yaklaşımın sizin için en uygun olduğunu belirlemek için içeriğinizin doğasını ve trafik beklentilerinizi analiz edin.
Sık Sorulan Sorular
SSG ve SSR arasındaki temel fark nedir?
SSG sayfaları derleme zamanında oluştururken, SSR her istekte sunucuda oluşturur. SSG daha hızlıdır ancak veri tazeliği düşüktür; SSR günceldir ancak sunucu yükü daha fazladır.
ISR ne zaman kullanılmalıdır?
ISR, içeriği periyodik olarak güncellenen ancak her ziyarette değişmeyen sayfalar için idealdir. Örneğin, e-ticaret ürün sayfaları veya haber sitelerinde kullanılabilir.
Next.js'te SSG kullanırken dinamik veriyi nasıl işleyebilirim?
Statik sayfalarda dinamik veri almak için client-side fetching kullanabilirsiniz. Örneğin, getStaticProps ile sayfayı statik oluşturup içindeki yorumları useEffect veya SWR ile getirebilirsiniz.