SIEM (Security Information and Event Management) ve SOAR (Security Orchestration, Automation and Response), siber güvenlik ekiplerinin olay tespiti ve müdahale süreçlerinde kullandıkları iki önemli teknolojidir. Çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da aslında farklı sorunları çözerler. SIEM, tehditleri tespit etmek için log toplama ve analiz yaparken; SOAR, tespit edilen tehditlere otomatik müdahale ve orkestrasyon sağlar. Bu yazıda SIEM ve SOAR'ı derinlemesine karşılaştırarak hangi senaryoda hangisini seçmeniz gerektiğini adım adım anlatıyoruz.
SIEM Nedir? Temel Yetenekler ve Kullanım Alanları
SIEM, kurumsal ağınızdaki tüm cihazlardan (sunucular, güvenlik duvarları, uç noktalar) log ve olay verilerini toplar, normalleştirir ve gerçek zamanlı olarak analiz eder. Kural tabanlı veya davranışsal analiz yöntemleriyle anormallikleri ve bilinen saldırı imzalarını tespit eder. SIEM'in temel yetenekleri şunlardır:
- Log toplama ve merkezileştirme
- Olay korelasyonu ve alarm üretimi
- Uyumluluk raporlaması (PCI DSS, GDPR vb.)
- Adli inceleme için log saklama
SIEM, özellikle büyük ölçekli ağlarda tehdit tespiti için vazgeçilmezdir. Ancak tek başına ürettiği alarmların sayısı çok fazla olabilir ve yanlış pozitif oranı yüksektir. Bu noktada SOAR devreye girer.
SOAR Nedir? Temel Yetenekler ve Kullanım Alanları
SOAR, güvenlik olaylarına otomatik müdahale etmek için oyun kitapları (playbook) ve iş akışları kullanır. SIEM'den gelen alarmları alır, zenginleştirir, önceliklendirir ve önceden tanımlanmış adımlarla müdahale eder. SOAR'ın temel yetenekleri:
- Olay orkestrasyonu (birden fazla güvenlik aracını koordine etme)
- Otomasyon (tekrarlayan görevleri otomatikleştirme)
- Vaka yönetimi (olay kaydı, takip ve raporlama)
- Tehdit istihbaratı entegrasyonu
SOAR, güvenlik ekiplerinin iş yükünü azaltır ve ortalama müdahale süresini (MTTR) kısaltır. Özellikle SOC (Security Operations Center) ekipleri için kritik bir araçtır.
SIEM ve SOAR Karşılaştırması
Aşağıdaki tabloda iki teknolojiyi temel özellikler açısından karşılaştırdık:
| Özellik | SIEM | SOAR |
|---|---|---|
| Birincil Amaç | Tehdit tespiti ve log yönetimi | Olay müdahalesi ve otomasyon |
| Veri Kaynağı | Loglar, olaylar, akış verileri | SIEM alarmları, tehdit istihbaratı, dış araçlar |
| Çıktı | Alarm, uyarı, rapor | Otomatik aksiyon, vaka kaydı, çözüm adımı |
| Odak Noktası | Algılama (detection) | Müdahale (response) |
| Kullanıcı Grubu | SOC analisti, güvenlik mühendisi | SOC analisti, olay yöneticisi |
| Ölçeklenebilirlik | Yüksek veri hacmi | Yüksek olay hacmi |
SIEM ve SOAR Birlikte Nasıl Çalışır?
Modern bir SOC'de SIEM ve SOAR genellikle birlikte kullanılır. SIEM, potansiyel tehditleri tespit eder ve bir alarm oluşturur. Bu alarm SOAR'a iletilir; SOAR da alarmı zenginleştirir (örneğin IP adresinin itibarını sorgular), önceliklendirir ve uygun oyun kitabını çalıştırarak otomatik müdahale başlatır. Örneğin, bir SIEM alarmı şifreleme yazılımı tespit ettiğinde SOAR, ilgili kullanıcı hesabını devre dışı bırakabilir ve bir bilet oluşturabilir. Bu entegrasyon sayesinde ekipler daha hızlı ve etkili müdahale eder.
Geçmişte yayınladığımız EDR ve Antivirüs Karşılaştırması yazısında olduğu gibi, güvenlik araçlarının birbirini tamamlayıcı rolünü vurgulamıştık. Benzer şekilde Zero Trust Network Access (ZTNA) Uygulamasında Pratik İpuçları yazımızda da katmanlı güvenlik yaklaşımının öneminden bahsetmiştik.
Hangi Durumda Hangisini Seçmelisiniz?
Seçim, kurumunuzun olgunluk seviyesine ve ihtiyaçlarına bağlıdır:
- Yalnızca SIEM yeterli olabilir: Küçük ekipler, düşük alarm hacmi ve temel uyumluluk gereksinimleri varsa SIEM tek başına yeterlidir.
- SOAR eklenmeli: Yüksek alarm hacmi, tekrarlayan manuel işlemler ve hızlı müdahale gerekiyorsa SOAR entegrasyonu şarttır.
- İkisi birlikte idealdir: Olgun bir SOC için SIEM + SOAR kombinasyonu en iyi sonucu verir; SIEM tespit eder, SOAR müdahale eder.
Ayrıca WAF ve API Güvenlik Ağ Geçidi Karşılaştırması yazımızda da olduğu gibi, doğru aracı seçmek için ihtiyaç analizi yapmak kritiktir. Gelecekteki yazılarımızda SIEM ve SOAR'ın yanı sıra XDR gibi yeni nesil çözümleri de ele alacağız.
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- SOAR'ı SIEM'siz kullanmak: SOAR, SIEM'den gelen alarmlarla beslenir; SIEM yoksa SOAR'ın faydası sınırlı kalır.
- SIEM'i sadece uyumluluk için kullanmak: SIEM'in asıl değeri tehdit tespitidir; uyumluluk yan faydadır.
- Oyun kitaplarını güncellememek: SOAR'ın etkinliği playbook'ların güncel ve test edilmiş olmasına bağlıdır.
- Yanlış pozitifleri yönetmemek: SIEM alarmları filtrelenmezse SOAR gereksiz otomasyonlar çalıştırabilir.
Her iki teknoloji de güvenlik operasyonlarının olgunlaşması için kritik öneme sahiptir. Doğru stratejiyi belirlemek için kurumunuzun olay yanıt sürecini analiz edin ve ihtiyaçlarınıza en uygun kombinasyonu seçin.
Sık Sorulan Sorular
SIEM ve SOAR arasındaki temel fark nedir?
SIEM tehditleri tespit etmek için log toplar ve alarm üretir; SOAR ise bu alarmlara otomatik müdahale eder ve süreçleri orkestre eder. SIEM 'algılama', SOAR 'müdahale' odaklıdır.
SOAR SIEM olmadan çalışır mı?
Teknik olarak çalışabilir ancak SOAR'ın besleneceği alarm kaynağı olmazsa etkinliği çok düşer. Genellikle SIEM ile birlikte kullanılması önerilir.
Küçük bir işletme için SIEM mi SOAR mı daha uygun?
Küçük işletmeler için SIEM tek başına yeterli olabilir. SOAR, yüksek alarm hacmi ve otomasyon ihtiyacı olan orta ve büyük ölçekli işletmeler için daha uygundur.
SIEM ve SOAR birlikte kullanıldığında nasıl entegre edilir?
SIEM'den SOAR'a API veya syslog ile alarm gönderilir. SOAR gelen alarmı zenginleştirir, önceliklendirir ve oyun kitabına göre otomatik aksiyon alır.
SOAR yerine XDR kullanılabilir mi?
XDR, SIEM ve SOAR'ın bazı özelliklerini birleştiren yeni nesil bir çözümdür. Ancak olgun SOC'lerde SIEM+SOAR kombinasyonu hâlâ daha esnek ve derinlemesine çözüm sunar.